ශ්රී ලංකාවේ විදේශ ණය වාර්තාකරණය, පද්ධති අතර දත්ත සැසඳීම සහ වාර්තා කිරීම් සම්බන්ධයෙන් පවතින බරපතළ දුර්වලතා රැසක් විගණකාධිපතිවරයා විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම විගණන වාර්තාවකින් හෙළි කර තිබේ.
2025 වසර තුළ මෙරටට ලැබුණු ඇතැම් විදේශ ණය ආධාර රජයේ මූල්ය ප්රකාශනවල මෙන්ම නිල ණය කළමනාකරණ පද්ධතියේ ද (Debt Management System) සටහන් නොවී මඟහැරී යාමේ “ඉහළ ප්රවණතාවක්” පවතින බව විගණකාධිපතිවරයා මෙහිදී අනතුරු අඟවයි.
රටේ ස්වෛරී ණය ප්රතිව්යුහගතකරණ ක්රියාවලිය අවසන් කර, රාජ්ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය (PDMO) හරහා ණය පාලනය ශක්තිමත් කිරීමට උත්සාහ කරන මෙවන් වටපිටාවක, භාණ්ඩාගාරයේ ගිණුම් තැබීමේ ක්රියාවලියේ පවතින මෙම හිඩැස් ජාත්යන්තර මූල්ය විනිවිදභාවයට බාධාවක් බව විගණකාධිපතිවරයා පෙන්වා දෙයි.
භාණ්ඩාගාරයේ ක්රියාත්මක වන ප්රධාන පද්ධති දෙකක දත්ත එකිනෙකට නොගැලපෙන බව විගණනයේදී අනාවරණය වී ඇත. ණය කළමනාකරණ පද්ධතියේ 2025 ජනවාරි 1 දිනට දැක්වෙන ආරම්භක ශේෂයන් සහ රජයේ විගණනය කරන ලද මූල්ය ප්රකාශනවල 2024 දෙසැම්බර් 31 දිනට දක්වා ඇති ශේෂයන් අතර රුපියල් බිලියන 2.672 ක ශුද්ධ වෙනසක් පවතී. මීට අමතරව, 2024 වසරට අදාළ තවත් විදේශ ණය ත්යාග කිසිදු පද්ධතියක නිසි ලෙස සටහන් වී නොමැත.
විගණන වාර්තාවේ දැක්වෙන වඩාත්ම කැපී පෙනෙන නිරීක්ෂණය වන්නේ, 2022 වසරේදී ලබාගත් ණය කාණ්ඩ 8 කට අදාළ රුපියල් බිලියන 518.293 ක ණය ශේෂයන් තවදුරටත් මූල්ය තත්ත්ව ප්රකාශනයෙන් (Statement of Financial Position) බැහැරව පවත්වාගෙන යාමයි.
එම ණය මුදල්වලින් අත්පත් කරගත් කිසිදු වත්කමක් 2025 වසර අවසානය වන විටත් රජයේ මූල්ය ප්රකාශන මඟින් හඳුනාගෙන නොමැත. ඒ අතරම, මෙම ක්රියාවලිය හේතුවෙන් රජයේ පොදු අරමුදලේ (General Fund) පවතින සෘණාත්මක ශේෂය තවදුරටත් වර්ධනය වී ඇත.
මෙම සොයාගැනීම් මඟින් පැහැදිලි වන්නේ රජයේ මූල්ය ප්රකාශන, ණය කළමනාකරණ පද්ධතිය සහ අදාළ විදේශීය ණය හිමියන්ගේ තහවුරු කිරීම් අතර දත්ත සැසඳීමේ පවතින දුර්වලතාවයයි. ශ්රී ලංකාවේ විදේශ ණය වගකීම් කළමනාකරණය සහ වාර්තාකරණය වඩාත් විනිවිදභාවයකින් යුතුව සිදු කිරීම සඳහා වඩාත් ශක්තිමත් අභ්යන්තර පාලන පද්ධතියක අවශ්යතාව විගණකාධිපතිවරයා අවධාරණය කරයි.
