මුදල් අමාත්යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ අත්සනින් යුතුව නිකුත් කර ඇති නිල නිවේදනයට අනුව, මැයි 16 වනදා සිට ක්රියාත්මක වන මෙම විශේෂ අධිභාරය මාස තුනක කාලසීමාවක් (අගෝස්තු 15 දක්වා) බලපැවැත්වේ.
150% බදු වැඩිවීම පිළිබඳ සැබෑ තත්ත්වය
මෙම බදු පැනවීමත් සමඟ වාහන මිල හෝ බදු අනුපාත සෘජුවම 150% කින් ඉහළ යන බවට සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ පැතිර යන වාර්තා සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්ය බව මුදල් නියෝජ්ය අමාත්ය ආචාර්ය අනිල් ජයන්ත ප්රනාන්දු විශේෂ මාධ්ය හමුවකදී අවධාරණය කළේය.
“ලංකාවේ දැනටමත් වාහන ආනයන බදු 130% ක පමණ ඉහළ මට්ටමක පවතින්නේ. මෙම නව ක්රමවේදය මහජනතාව වැරදියට වටහාගෙන තිබෙනවා. මෙහිදී සිදුවන්නේ පවතින රේගු බද්ද මත පමණක් 50% ක අධිභාරයක් එකතු වීමයි. උදාහරණයක් ලෙස, කලින් 30% ක රේගු බද්දක් අය කළ මෝටර් රථ සඳහා දැන් අය කෙරෙන්නේ 45% ක බද්දක් පමණයි (පැරණි බද්දට තවත් 15% ක් එකතු වීමකි). එබැවින් වාහන මිල සෘජුව 150% කින් වැඩිවන්නේ නැහැ.”
මෙම පියවරේ මූලික අරමුණ පාරිභෝගිකයාගෙන් මුදල් අය කිරීම නොව, හැකි නම් පෞද්ගලික වාහන ආනයනය මාස තුනකට ප්රමාද කරන ලෙස ආනයනකරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටීම බව ද අමාත්යවරයා පැවසීය. ශ්රී ලංකා මහ බැංකු දත්තවලට අනුව, 2026 වසරේ මේ දක්වා කාලය තුළ (මැයි 15 වන විට) රුපියල 4.5% කින් අවප්රමාණය වී තිබීම මෙම තීරණයට හේතු වී ඇත.
සාමාන්ය සහ වරණීය බදු පදනම් දෙකටම අදාළයි
මෙම නව අධිභාරය සාමාන්ය (General) මෙන්ම වරණීය (Preferential) බදු පදනම් දෙක යටතේම ආනයනය කරනු ලබන වාහන සඳහා සමානව බලපානු ඇත.
- බද්දට යටත් වන වාහන: පෞද්ගලික මෝටර් රථ, ජීප් රථ, වෑන් රථ, බස් රථ, ගිලන් රථ, භාණ්ඩ ප්රවාහන රථ සහ අනෙකුත් ගොඩබිම් වාහන මීට ඇතුළත් වේ.
- විද්යුත් සහ හයිබ්රිඩ් (EV & Hybrid): සම්පූර්ණ විද්යුත් වාහන සහ හයිබ්රිඩ් කාණ්ඩය යටතට වැටෙන සියලුම වාහන සඳහා ද මෙම 50% අධිභාරය අදාළ වේ.
බද්දෙන් නිදහස් කර ඇති අංශ සහ ණයවර ලිපි (LCs)
වෙළෙඳපොළ සහ සාමාන්ය ජනතාව ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් ක්ෂේත්ර කිහිපයක් මෙම බද්දෙන් නිදහස් කිරීමට රජය පියවර ගෙන ඇත:
- යතුරුපැදි, ත්රිරෝද රථ සහ වාණිජ වාහන: සාමාන්ය ජනතාව සහ ව්යාපාරික කටයුතු සඳහා බහුලව භාවිත වන යතුරුපැදි, ත්රිරෝද රථ සහ පිරිසිදු වාණිජ අරමුණු (Commercial purposes) වෙනුවෙන් ආනයනය කරන වාහන මෙම අධිභාරයෙන් නිදහස් කර ඇත.
- ණයවර ලිපි (LCs) සඳහා සහන: මැයි 15 වනදා හෝ ඊට පෙර බැංකු හරහා ණයවර ලිපි (Letters of Credit) විවෘත කර ඇති වාහන, ඒවා මෙරටට ළඟා වන්නේ මැයි 16 න් පසුව වුවද, මෙම නව බද්දට යටත් නොවේ.
මෙමගින් අනිසි ලෙස ලාභ ලැබීමට උත්සාහ කරන අතරමැදි වෙළෙඳුන්ගෙන් පාරිභෝගිකයා ආරක්ෂා වන අතරම, දැනට අත්කරගෙන ඇති සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ඉදිරියටම පවත්වාගෙන යාමට හැකිවනු ඇතැයි මුදල් අමාත්යාංශය විශ්වාසය පළ කරයි.