ලෝක බලශක්ති මිල ගණන් ඉහළ යාම හමුවේ 2026 වසරේදී ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධන වේගය 3.6% දක්වා මන්දගාමී වනු ඇති බව ලෝක බැංකුව පවසයි. ලෝක බැංකුව විසින් නිකුත් කරන ලද 2026 අප්රේල් මස දකුණු ආසියානු ආර්ථික යාවත්කාලීන වාර්තාවෙහි මේ බව සඳහන් වේ.
2025 වසරේදී ශ්රී ලංකාව 5% ක ආර්ථික වර්ධනයක් අත්කර ගත්තද, බලශක්ති පිරිවැය ඉහළ යාම සහ ආර්ථිකය ප්රකෘතිමත් වීමේ වේගය යථා තත්ත්වයට පත්වීම හේතුවෙන් මෙම වර්ධනය මෙලෙස මන්දගාමී වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, 2018 වසරේ පැවති ආර්ථික මට්ටම (Pre-crisis size) යළි අත්කර ගැනීමට ශ්රී ලංකාව සමත් වනු ඇති බවද එහි දැක්වේ.
වාර්තාවට අනුව, 2025 වසර අවසානයේ උද්ධමනය 2% ක මට්ටමක පැවතියද, බලශක්ති මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් 2026 වසරේදී එය රජය ඉලක්ක කරන 5% සීමාව ඉක්මවා යනු ඇත. තෙල් මිල ඉහළ යාම ප්රවාහන, පොහොර සහ නිෂ්පාදන පිරිවැය කෙරෙහි සෘජුව බලපාන බැවින් පාරිභෝගික මිල ගණන් ද ඉහළ යාමේ අවදානමක් පවතී.
මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වය ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකයට ප්රධාන අවදානමක් ලෙස ලෝක බැංකුව හඳුනාගෙන ඇත.
ශ්රී ලංකාවේ ණය බර (Debt-to-GDP ratio) 2025 තෙවන කාර්තුව වන විට 93% දක්වා අඩු කර ගැනීමට හැකි වී තිබීම යහපත් ප්රවණතාවකි. කෙසේ වෙතත්, රජයේ ආදායමෙන් විශාල කොටසක් තවමත් පොලී පියවීම සඳහා වැය වන බව ලෝක බැංකුව පෙන්වා දෙයි. විශේෂයෙන් පාඩු ලබන රාජ්ය ආයතන (SOEs) 500කට අධික සංඛ්යාවක් ප්රතිසංස්කරණය කිරීමේ අවශ්යතාව වාර්තාව මගින් දැඩි ලෙස අවධාරණය කර ඇත.
2025 නොවැම්බර් මාසයේ බලපෑ ‘දිත්වා’ (Ditwah) සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් පුද්ගලයින් 600කට අධික පිරිසක් මියගිය අතර, ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.3ක (දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 3%ක්) දේපළ හානියක් සිදුවිය. මෙහි ප්රතිවිපාක සහ යළි ගොඩනැගීමේ කටයුතු ද ඉදිරි වසරේ ආර්ථික ක්රියාවලියට බලපානු ඇත.
ලෝක බැංකුවේ මූලික නිගමනය වන්නේ 2026 වසරේදී බොරතෙල් බැරලයක මිල සාමාන්යයෙන් ඩොලර් 90ක් පමණ වනු ඇති බවයි. නමුත් මැදපෙරදිග අර්බුදය දරුණු වුවහොත් එය ඩොලර් 100 ඉක්මවා යා හැකි අතර, එවැනි තත්ත්වයක් ශ්රී ලංකාව වැනි බලශක්ති ආනයනය මත යැපෙන රටවලට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කරනු ඇත.
මෙම අභියෝග ජය ගැනීම සඳහා පුනර්ජනනීය බලශක්තිය ප්රවර්ධනය කිරීම, බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම සහ පීඩාවට පත් වන ජනතාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ශක්තිමත් සමාජ ආරක්ෂණ ජාලයන් ගොඩනැගීමේ අවශ්යතාව ලෝක බැංකුව වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.
