ලොව විද්යා හා තාක්ෂණ ක්ෂේත්රයේ ප්රමුඛතම ආයතනයක් වන ඇමරිකාවේ කැලිෆෝනියා තාක්ෂණික ආයතනයේ (Caltech) දස වැනි සභාපතිවරයා ලෙස ශ්රී ලංකාවේ උපත ලැබූ තාරකා භෞතික විද්යාඥ ආචාර්ය රේ ජයවර්ධන පත් කර තිබේ.
මෙය ශ්රී ලාංකිකයෙකු ජාත්යන්තර අධ්යයන ක්ෂේත්රයේ ඉහළම තලයකට පිවිසි ඓතිහාසික අවස්ථාවකි.ඔහු 2026 ජූලි 1 වන දින සිය ධුරයේ වැඩ කටයුතු ආරම්භ කිරීමට නියමිතය.
ආචාර්ය රේ ජයවර්ධන මහතා සිය කුඩා කාලය ගත කළේ ශ්රී ලංකාවේය. රාත්රී කාලයේ සිය පියා සමඟ අහස දෙස බලා සිටීමෙන් ඇති වූ කුතුහලය, ඔහුගේ ජීවිතයේ හැරවුම් ලක්ෂය වූ බව ඔහු පවසයි.
ආචාර්ය ජයවර්ධන දැනට ජෝන්ස් හොප්කින්ස් විශ්වවිද්යාලයේ (Johns Hopkins University) ප්රධාන විධායක නිලධාරියා (Provost) ලෙස සේවය කරයි. මීට පෙර ඔහු කෝනෙල් (Cornell) සහ ටොරොන්ටෝ වැනි ලොව ඉහළම විශ්වවිද්යාල රැසක ජ්යෙෂ්ඨ පාලන තනතුරු හොබවා ඇත.
යේල් (Yale) විශ්වවිද්යාලයෙන් මූලික උපාධියත්, හාවඩ් (Harvard) විශ්වවිද්යාලයෙන් ආචාර්ය උපාධියත් ලබාගත් ඔහු, ජෝන්ස් හොප්කින්ස්, කෝනෙල් සහ ටොරොන්ටෝ වැනි ලොව ඉහළම විශ්වවිද්යාල රැසක ජ්යෙෂ්ඨ පාලන තනතුරු හොබවා ඇත. ඔහුගේ සුවිශේෂී ජයග්රහණ කිහිපයක් මෙසේය:
ඔහු සිය පත්වීම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් මෙසේ පැවසීය: “දශකයකට වැඩි කාලයක් පුරා කැල්ටෙක් ආයතනය ලබා ඇති දියුණුවට රහස වූයේ, අන් අය අවදානම් සහගත යැයි සිතන දේවල් කිරීමට බුද්ධිමත් මිනිසුන්ට අවස්ථාව ලබා දීමයි. මගේ අරමුණ එම ගමන තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යාමයි.”
ඔහු තවදුරටත් පවසන්නේ මානව වර්ගයාගේ යහපත උදෙසා විද්යාව සහ අධ්යාපනය වඩාත් ප්රබල ලෙස භාවිත කිරීමට තමා කැපවන බවයි.
ආචාර්ය රේ ජයවර්ධන යනු හුදෙක් පරිපාලකයෙකු පමණක් නොව, ජේම්ස් වෙබ් (JWST) දුරේක්ෂය වැනි දැවැන්ත ව්යාපෘතිවලට දායක වන සක්රීය විද්යාඥයෙකි. නාසා (NASA) ආයතනයට අයත් ‘ජෙට් ප්රොපල්ෂන් ලැබෝරටරි’ (JPL) කළමනාකරණය කරන්නේද කැල්ටෙක් ආයතනය මගිනි. ආචාර්ය ජයවර්ධනගේ පත්වීමත් සමඟ, එම ආයතනයේ අභ්යවකාශ ගවේෂණ කටයුතු සහ කෘතිම බුද්ධිය (AI) වැනි නවීන තාක්ෂණික අංශ තවදුරටත් දියුණු වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
