
ද්විත්ව ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත වෙනුවට තනි ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත යාන්ත්රණයක් හඳුන්වාදීමට මහ බැංකුව සැරසේ.
දැනට පවතින ද්විත්ව ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත වෙනුවට තනි ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත යාන්ත්රණයක් හඳුන්වා දීමට ඉදිරියේදී බලාපොරොත්තු වන බව ඊයේ (10) දිනයේදී ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව සඳහන් කළේය.
හේතුව: මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ පවසන්නේ, තනි ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත යාන්ත්රණයක් මගින් මුදල් ප්රතිපත්ති ස්ථාවරයේ සම්ප්රේෂණය සහ සංඥා බලපෑම (transmission and signaling) වඩාත් වැඩිදියුණු කළ හැකි බවය.
දැනට පවතින තත්ත්වය: නිත්ය තැන්පතු පහසුකම් අනුපාතිකය (SDFR) සහ නිත්ය ණය පහසුකම් අනුපාතිකය (SLFR) මහ බැංකුව භාවිත කරනු ලබන ප්රධාන ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාතයන් වේ.
SDFR යනු දේශීය බැංකු පද්ධතියෙන් එක රැයකින් අතිරික්ත ද්රවශීලතාවය නැතහොත් මුදල් සැපයුම අවශෝෂණය කර ගැනීම සඳහා මහ බැංකුව විසින් ගෙවනු ලබන අවම අනුපාතය වේ.
SLFR යනු දේශීය බැංකු පද්ධතියට එක රැයකින් ද්රවශීලතාව එන්නත් කිරීම සඳහා මහ බැංකුව විසින් අය කරනු ලබන උපරිම අනුපාතය වේ.
ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත: මුදල් ප්රතිපත්තිය ක්රියාත්මක කිරීමේදී ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව භාවිත කරනු ලබන ප්රධානතම මෙවලමක් වන්නේ ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාතයයි. මේවා යොදා ගෙන වෙළඳ පොළ පොලී අනුපාතවලට බලපෑම් කිරීමත්, ඒ අනුව රටේ ආර්ථික ක්රියාකාරකම්වලට බලපෑම් කිරීමත් සිදු කරයි.
ලෝක තත්ත්වය: ලෝකයේ ප්රධාන පෙළේ මහ බැංකු කලින් කලට එක් ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාතයක් හෝ එකකට වැඩි ප්රමාණයක් පවත්වා ගෙන ගොස් ඇත. වර්තමානය වන විට ඇමරිකානු මහ බැංකුව (Federal Reserve), ඉන්දීය මහ බැංකුව (Reserve Bank of India), එංගලන්ත මහ බැංකුව (Bank of England) ආදී ප්රධාන පෙළේ මහ බැංකු තනි ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත යාන්ත්රණයක් භාවිතා කරයි. යුරෝපීය මහ බැංකුව (European Central Bank) මේ වන විට මූල්ය ප්රතිපත්ති සම්පාදනයේදී ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාතික දෙකක් භාවිත කරනු ලබයි.
ඵලදායී බව: ද්විත්ව ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත හා තනි ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත යාන්ත්රණයක් භාවිතා කිරීමේ ඵලදායීතාව සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ මේ වන විට විවාදාත්මක තත්ත්වයක් පවතී. ද්විත්ව ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාත මගින් මහ බැංකු වෙත අසීමිත බලයක් හිමි වන බව සමහරුන් විශ්වාස කළ ද අන් අයගේ මතය වන්නේ එමගින් මහ බැංකු වෙත උද්ධමනය පාලනය කිරීම සඳහා වඩාත් වැඩි මෙවලම් ප්රමාණයක් සපයනු ලබන බවය.